จิตรกรรมฝาผนัง ผนังที่ ๓ ภายในพระที่นั่งทรงธรรม แบบศิลปะในรัชกาลที่ ๙ งานศิลปกรรมสำคัญในการตกแต่งพระที่นั่งทรงธรรมคือ จิตรกรรมโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ได้เสด็จพระราชดำเนินไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศไทย ทำให้ทรงเห็นถึงปัญหาที่มีความแตกต่างกันตามลักษณะพื้นที่ “จิตรกรรมฝาผนังภายในพระที่นั่งทรงธรรม” ซึ่งจัดสร้างโดยสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ได้ร้อยเรียงโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ ๙ จากทั่วทุกภูมิภาคในประเทศไทยถ่ายทอดเป็นจิตรกรรมอันมีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์ที่เกิดขึ้นในรัชกาลที่ ๙ หรือที่เรียกว่าแบบศิลปะในรัชกาลที่ ๙ “จิตรกรรมฝาผนังภายในพระที่นั่งทรงธรรม” จำนวน ๓ ผนัง ได้น้อมนำโครงการพระราชดำริ จำนวน ๔๖ โครงการจากทั่วประเทศ โดยผนังที่ ๓ ติดตั้งบริเวณผนังด้านทิศเหนือของพระที่นั่งทรงธรรม โดยมีนายมณเฑียร ชูเสือหึง ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจิตรกรรม เป็นผู้ออกแบบร่างและควบคุมการสร้าง และสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ วิทยาลัยช่างศิลป ดำเนินการจัดทำจิตรกรรมฝาผนังโครงการพระราชดำริในพื้นที่ภาคกลางและภาคใต้ จำนวน ๑๔ โครงการ ที่มา : จดหมายเหตุงานพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร เล่ม ๓, เว็บไซต์กรมศิลปากร 

สำนักงานประชาสัมพันธ์ที่ 3 และหน่วยงานสังกัดเขตพื้นที่ภาคเหนือ ศึกษาดูงานศูนย์ประชาสัมพันธ์พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ วันพฤหัสบดีที่ 1 ตุลาคม 2569 เวลา 10.30 น. ณ หอประชุมกรมประชาสัมพันธ์ กรุงเทพมหานคร นางปาญนิสา ไชยพรหม ผู้อำนวยการบริหารกิจการโทรทัศน์ ภาคเหนือ จังหวัดเชียงใหม่ นำคณะผู้บริหารและเจ้าหน้าที่จากสำนักงานประชาสัมพันธ์ที่ 3 รวมถึงหน่วยงานในสังกัดเขตพื้นที่ภาคเหนือ เดินทางมาศึกษาดูงานและเยี่ยมชมการปฏิบัติงานของ ศูนย์ประชาสัมพันธ์พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการนี้ นางสาวถนิมรัตน์ แกล้วทนงค์ ผู้อำนวยการกองส่งเสริมการประชาสัมพันธ์กิจการพิเศษ กรมประชาสัมพันธ์ ให้การต้อนรับ คณะศึกษาดูงานจากสำนักงานประชาสัมพันธ์ที่ 3 ที่เข้าร่วมในครั้งนี้ พร้อมกันนี้ นายนวัศกรณ์ สรษณะ หัวหน้าศูนย์ประชาสัมพันธ์พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ได้บรรยายสรุปและนำเสนอแนวทางการดำเนินงานของศูนย์พระบรมศพ โดยการจัดตั้งศูนย์ประชาสัมพันธ์ฯ มีบทบาทสำคัญในการเป็นกลไกขับเคลื่อนภารกิจด้านการบริหารจัดการข้อมูลข่าวสารและการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับการจัดงานพระราชพิธีฯ ให้เป็นไปด้วยความ เรียบร้อย และสมพระเกียรติ โอกาสนี้ คณะศึกษาดูงานได้เยี่ยมชมการปฏิบัติงานภายในศูนย์ฯ พร้อมทั้งรับชมการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ นำเสนอพระราชกรณียกิจในด้านต่าง ๆ ของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง อาทิ การจัดแสดงชุดผ้าไทยราชนิยม วีดิทัศน์พระราชกรณียกิจ ตลอดจนคลิปวิดีโออัปเดตความคืบหน้าการเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ การศึกษาดูงานในครั้งนี้ นับเป็นโอกาสอันดีในการเรียนรู้และเก็บเกี่ยวประสบการณ์การดำเนินงาน เพื่อนำองค์ความรู้และแนวทางปฏิบัติที่ได้รับไปปรับ ใช้อย่างเหมาะสมต่อไป 

 ชาวอุดรธานี รวมพลังประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์“ดอกทองกวาว”ถวายสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง จังหวัดอุดรธานี จัดกิจกรรมการออกแบบและประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับพิธีถวายดอกไม้จันทน์ของประชาชนในส่วนภูมิภาคตามแนวทางที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยมี หัวหน้าส่วนราชการ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา จิตอาสา และประชาชนชาวอุดรธานี ร่วมแรงร่วมใจกันประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์อย่างพร้อมเพรียง สำหรับจังหวัดอุดรธานี กำหนดจัดทำดอกไม้จันทน์ในรูปแบบ “ดอกทองกวาว” ดอกไม้ประจำจังหวัดเป็นต้นแบบ สะท้อนอัตลักษณ์ของท้องถิ่น เลือกใช้วัสดุธรรมชาติมาประดิษฐ์อย่างประณีต ถูกต้องและเหมาะสม พร้อมจัดอบรมการประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์ 7 แบบ ทั้งดอกดารารัตน์ กุหลาบ พุดตาน ลิลลี่ กล้วยไม้ ชบาทิพย์ และชบาหนู ตั้งเป้าจัดทำให้ได้ 1 ล้านดอก เพื่อให้ประชาชนได้ใช้เป็นส่วนหนึ่งในพระราชพิธีสำคัญทั้งในระดับจังหวัดและอำเภอ “ดอกไม้จันทน์ทุกดอก คือหนึ่งแรงใจ หนึ่งพลังแห่งความสามัคคีของชาวอุดรธานี ที่แสดงออกถึงความจงรักภักดีแด่สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้” ข้อมูล ณ วันที่ 25 กันยายน 2569 ที่มา : สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดอุดรธานี 

 จากหัตถศิลป์แห่งแผ่นดิน สู่พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ก่อตั้งขึ้นตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่นี่เป็นแหล่งจัดเก็บ ศึกษา เรียนรู้ จัดแสดง อนุรักษ์เกี่ยวกับผ้า และเครื่องแต่งกายของไทย รวมทั้งชุดไทยพระราชทานพระราชนิยม จากธรรมเนียมการแต่งกายในอดีต สู่ "ชุดไทยพระราชนิยม" การแต่งกายของสตรีไทยมีการปรับเปลี่ยนมาอย่างต่อเนื่องตามสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และค่านิยมในแต่ละยุคสมัย แม้ธรรมเนียมการแต่งกายตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงต้นรัตนโกสินทร์จะมีเอกลักษณ์เฉพาะ แต่รูปแบบเหล่านั้นก็มิได้หยุดนิ่ง มีการพัฒนาให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป จุดสำคัญของพัฒนาการดังกล่าวเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2503 เมื่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชดำริให้ศึกษาธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักสมัยโบราณ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการออกแบบฉลองพระองค์ชุดไทย สำหรับโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป ฉลองพระองค์แต่ละแบบได้รับการออกแบบโดยผสมผสานธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีในราชสำนักสมัยโบราณให้เข้ากับยุคสมัย พร้อมเลือกใช้ผ้าไทยเพื่อสะท้อนความงดงามและภูมิปัญญาด้านสิ่งทอของไทย จนเกิดเป็นชุดไทยสำหรับสตรี 8 แบบ ต่อมาพระราชทานพระราชานุญาตให้สตรีไทยนำไปเป็นแบบอย่างในการตัดเย็บและสวมใส่ และเป็นที่รู้จักในชื่อ "ชุดไทยพระราชนิยม" 

สำนักช่างสิบหมู่–สถาบันสิริกิติ์ ร่วมจัดสร้างพัดสำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ พัดและย่ามออกแบบโดย นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร โดยสถาบันสิริกิติ์ฯ ดำเนินการปักผ้า และกลุ่มงานช่างบุและช่างศิราภรณ์ กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ ดำเนินการจัดทำโครงสร้าง -พัดบรมขัตติยราชอิศริยยศ อัญเชิญพระนามาภิไธย ส.ก. ภายใต้พระมหามงกุฎจักรี อักษร ส. ปักไหมสีคราม อักษร ก. ปักไหมขาวบนพื้นมอคราม (ฟ้า) เบื้องหลังเป็นพระมหาเศวตฉัตร ขนาบด้วยฉัตรบริวาร ๗ ชั้น บนพื้นไหมสีมอครามแก่ ปักด้วยไหมเงิน ทอง นาก และดิ้นเลื่อมเงิน–ทอง เป็นลายเถาไม้ทิพย์ สื่อถึงเครื่องบรมขัตติยราชอิศริยยศ ส่วนสายสร้อยมหาจักรีและองค์ประกอบลวดลายที่มีรายละเอียดสูง ใช้เทคนิคหล่อแช่อิเล็กโทรฟอร์มมิ่ง* ชุบทองและลงยา เพื่อให้ได้ชิ้นงานที่มีความคมชัดและแข็งแรง กรอบ บัวคอพัด และซ่นพัดใช้เทคนิคเดียวกัน ส่วนด้ามพัดใช้ไม้พุดกลึงเคลือบด้าน -พัดพระไพชยนตพิมาน อัญเชิญพระนามาภิไธย ส.ก. ประดิษฐานภายในพระพิมานนามไพชยนต์ ปักด้วยไหมทอง ดิ้นเลื่อมเงิน–ทอง และไหมสอดสี บนพื้นไหมมอครามอ่อน โดยมีพุ่มทองแกมเงินและลายช่อพวงดอกไม้ทิพย์เป็นองค์ประกอบ นมพัดออกแบบเป็นรูปจักรีตามแบบพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท ส่วนกรอบ บัวคอพัด และซ่นพัดใช้เทคนิคหล่อแช่อิเล็กโทรฟอร์มมิ่ง ชุบทองและลงยาสีคราม ด้ามพัดใช้ไม้พุดกลึงเคลือบด้าน -พัดพระไพชยนตพิมาน สำหรับถวายบรรพชิตจีน–ญวน ใช้รูปแบบเดียวกับพัดพระไพชยนตพิมาน โดยปรับให้เหมาะสำหรับถวายบรรพชิตจีน–ญวน พร้อมระบุชื่องานตามแบบงานพระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (*การหล่อแช่อิเล็กโทรฟอร์มมิ่ง เป็นกระบวนการขึ้นรูปโลหะด้วยไฟฟ้า ซึ่งช่วยให้ชิ้นงานที่มีลวดลายละเอียดสามารถเก็บรายละเอียดได้อย่างคมชัด) ข้อมูล : นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร 

 พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ เตรียมปรับเปลี่ยนวัตถุจัดแสดงนิทรรศการ "ชุดไทย: จากราชสำนักสู่ราชนิยม" เปิดให้ชมความประทับใจอีกครั้ง 3 ตุลาคม นี้ นิทรรศการ "ชุดไทย: จากราชสำนักสู่ราชนิยม" ณ พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ ถือเป็นพื้นที่สำคัญที่ร้อยเรียงเรื่องราวพระราชกรณียกิจและพระอัจฉริยะภาพของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการพัฒนาและรังสรรค์ "ชุดไทยพระราชนิยม" รูปแบบต่าง ๆ เพื่อให้สตรีไทยสวมใส่ได้อย่างสง่างามในโอกาสอันควร และสะท้อนเอกลักษณ์ความเป็นไทยได้อย่างสมบูรณ์แบบ ​เพื่อรักษามาตรฐานในการจัดแสดงและคงความงดงามสมพระเกียรติของโบราณวัตถุและฉลองพระองค์อันล้ำค่า พิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จึงมีความจำเป็นต้องปิดให้บริการ ห้องจัดแสดง 1 และห้องมีเดีย เป็นการชั่วคราวในวันที่ 1–2 ตุลาคม 2569 ตลอดทั้งวัน เพื่อดำเนินการเปลี่ยนวัตถุจัดแสดงภายในนิทรรศการ ให้ทุกท่านได้สัมผัสเรื่องราวและพระมหากรุณาธิคุณในมุมมองใหม่ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ​ ทั้งนี้ นิทรรศการจะกลับมาเปิดให้ทุกท่านเข้าชมด้วยความประทับใจอีกครั้งใน วันที่ 3 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป ที่มา : FB Queen Sirikit Museum of Textiles (ข้อมูล ณ วันที่ 30 ก.ย. 69) 

 Celestial Guardians: The Art of Honoring Queen Sirikit Master artisans from Thailand's Office of Traditional Arts are crafting twelve standing deity sculptures for the second terrace of the Phra Merumat. Gently holding sacred umbrellas, these celestial figures blend classical Thai aesthetics with ethereal grace. Each is adorned in soft pastel tones and garments painted with motifs inspired by flora named after Her Majesty—a breathtaking tribute of living heritage. 

ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครราชสีมา สืบสานพระราชปณิธาน สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง . ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครราชสีมา (ศูนย์หม่อนไหมโคราช) เริ่มก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2509 ในชื่อ "สถานีค้นคว้าทดลองและส่งเสริมการเลี้ยงไหมนครราชสีมา" มีการทดลองเลี้ยงพันธุ์ไหมเพื่อให้ได้สายพันธุ์ที่แข็งแรง ทั้งนี้สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงการขับเคลื่อนหน่วยงานด้านหม่อนไหม ปี พ.ศ. 2548 จัดตั้ง "สถาบันหม่อนไหมแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติฯ" และปี 2552 ทรงก่อตั้งกรมหม่อนไหม ภายใต้สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ . นางสาวจุฑารัตน์ จามกระโทก ผู้อำนวยการศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ นครราชสีมา กล่าวว่า ตนในฐานะของข้าราชการที่ได้มีโอกาสสืบสานงานตามพระราชปณิธานของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีความภาคภูมิใจและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ที่พระองค์ทรงสร้างงานสร้างอาชีพให้พี่น้องเกษตรกรและได้ผลิตผ้าไหมที่มีคุณภาพ . โดยสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระราชทานสัญลักษณ์ "นกยูงไทย" เป็นเครื่องหมายรับรองมาตรฐานคุณภาพผลิตภัณฑ์ผ้าไหมไทย 4 ชนิด ซึ่งจดทะเบียนในต่างประเทศแล้ว 35 ประเทศ เป็นการยืนยันคุณภาพผ้าไหมไทยสู่ระดับสากลสืบไป ที่มา: รายการใต้ร่มพระบารมี สวท.นครราชสีมา กรมประชาสัมพันธ์ 

 ทำความดีเพื่อแม่ เดินตามรอยพระราชกรณียกิจด้วยใจภักดี นางสาวมัลลิกา แซ่ภู ได้ถ่ายทอดความรู้สึกด้วยความอาลัยยิ่งต่อการเสด็จสวรรคตของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผู้ทรงอุทิศพระวรกายปฏิบัติพระราชกรณียกิจนานับประการเพื่อปวงชนชาวไทย โดยเฉพาะพระราชปณิธานด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ทั้งผืนป่าและสายน้ำ ตลอดจนการสืบสานและเชิดชู "ผ้าไทย" ให้ทรงคุณค่าคู่แผ่นดิน ในฐานะคนทำงานด้านสื่อมวลชน นางสาวมัลลิกา กล่าวเพิ่มเติมว่าจะน้อมนำแนวพระราชดำริและแบบอย่างอันงดงามของพระองค์ท่านมาปรับใช้ในการปฏิบัติหน้าที่ พร้อมทั้งตั้งปณิธานที่จะดูแลและช่วยเหลือประชาชนอย่างเต็มกำลังความสามารถ เช่นเดียวกับที่พระองค์ทรงรักและทรงห่วงใยพสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอด 

 สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ร่วมกับสถาบันสิริกิติ์ รังสรรค์และจัดสร้างพัด จำนวน ๓ แบบ สำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ร่วมกับสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง รังสรรค์และจัดสร้างพัด จำนวน ๓ แบบ สำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ออกแบบโดย นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ดำเนินการปักผ้าโดยสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และดำเนินการจัดทำโครงสร้างโดยกลุ่มงานช่างบุและช่างศิราภรณ์ กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร สำหรับพัด จำนวน ๓ แบบ มีดังนี้ ๑) แบบพัดบรมขัตติยราชอิศริยยศ : พระนามาภิไธย ส.ก. ในกรอบลายเนื่องทองสลับเงิน อักษร ส. ปักไหมสีคราม อักษร ก. ปักไหมขาวบนพื้นมอคราม (ฟ้า) ๒) แบบพัดพระไพชยนตพิมาน : พระนามาภิไธย ส.ก. อักษร ส. ปักถมไหมมอครามกลาง อักษร ก. ปักถมไหมเงินฤาขาว ๓) แบบพัดพระไพชยนตพิมาน สำหรับถวายบรรพชิตจีน–ญวน : พระนามาภิไธย ส.ก. อักษร ส. ปักถมไหมมอครามกลาง อักษร ก. ปักถมไหมเงินฤาขาว ที่มา : นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร