จากหัตถศิลป์แห่งแผ่นดิน สู่พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ก่อตั้งขึ้นตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่นี่เป็นแหล่งจัดเก็บ ศึกษา เรียนรู้ จัดแสดง อนุรักษ์เกี่ยวกับผ้า และเครื่องแต่งกายของไทย รวมทั้งชุดไทยพระราชทานพระราชนิยม จากธรรมเนียมการแต่งกายในอดีต สู่ "ชุดไทยพระราชนิยม" การแต่งกายของสตรีไทยมีการปรับเปลี่ยนมาอย่างต่อเนื่องตามสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และค่านิยมในแต่ละยุคสมัย แม้ธรรมเนียมการแต่งกายตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงต้นรัตนโกสินทร์จะมีเอกลักษณ์เฉพาะ แต่รูปแบบเหล่านั้นก็มิได้หยุดนิ่ง มีการพัฒนาให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป จุดสำคัญของพัฒนาการดังกล่าวเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2503 เมื่อสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระราชดำริให้ศึกษาธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักสมัยโบราณ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการออกแบบฉลองพระองค์ชุดไทย สำหรับโดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเยือนสหรัฐอเมริกาและประเทศต่าง ๆ ในทวีปยุโรป ฉลองพระองค์แต่ละแบบได้รับการออกแบบโดยผสมผสานธรรมเนียมการแต่งกายของสตรีในราชสำนักสมัยโบราณให้เข้ากับยุคสมัย พร้อมเลือกใช้ผ้าไทยเพื่อสะท้อนความงดงามและภูมิปัญญาด้านสิ่งทอของไทย จนเกิดเป็นชุดไทยสำหรับสตรี 8 แบบ ต่อมาพระราชทานพระราชานุญาตให้สตรีไทยนำไปเป็นแบบอย่างในการตัดเย็บและสวมใส่ และเป็นที่รู้จักในชื่อ "ชุดไทยพระราชนิยม"