น้อยคนนักจะได้เห็น… เบื้องหลัง “การเขียนลายรดน้ำ” บนท่อนฟืนไม้จันทน์ ลวดลายสีทองบนท่อนฟืนไม้จันทน์เกิดขึ้นได้อย่างไร วันนี้ผมจะพาไปชมเบื้องหลังการเขียนลายรดน้ำ ขั้นตอนสุดท้ายที่ทำให้ท่อนฟืนไม้จันทน์ปรากฏลวดลายอันวิจิตร ก่อนนำไปใช้ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยเป็นผลงานการออกแบบและจัดสร้างของเจ้าหน้าที่สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ที่โรงขยายแบบ ท้องสนามหลวง เมื่อวันที่ ๗ ก.ค.๒๕๖๙ ลวดลายบนท่อนฟืนไม้จันทน์แบ่งออกเป็น ๓ ส่วนด้วยกัน ประกอบด้วย ส่วนที่ ๑ หน้าฟืนทั้ง ๒ ด้าน ออกแบบเป็นลวดลายประจำยาม ส่วนที่ ๒ ลายกรวยเชิงส่วนหัวและส่วนท้าย ออกแบบเป็นลายดอกบัวโดยได้รับแรงบันดาลใจจาก “บัวควีนสิริกิติ์” บัวลูกผสมข้ามสกุลย่อยระหว่างบัวฝรั่งกับบัวผันไทย และเป็นหนึ่งในพรรณไม้ในพระนามาภิไธยของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และส่วนที่ ๓ ส่วนกลาง ออกแบบเป็นลายพุ่มข้าวบิณฑ์และผูกลายด้วย ใบเทศ ซึ่งเป็นลวดลายไทยชั้นสูงที่ช่วยเสริมความอ่อนช้อย เจ้าหน้าที่สำนักช่างสิบหมู่จะตัดเส้นลายด้วยน้ำยาหรดาล และถมพื้นด้วยน้ำยาหรดาลในส่วนที่ไม่ต้องการให้เป็นสีทอง เมื่อแห้งสนิทเช็ดยางรักจนทั่ว เพื่อเป็นกาวยึดแผ่นทองคำเปลวให้ติดลงบนท่อนฟืน นำท่อนฟืนที่ปิดทองแล้วเสร็จไปรดน้ำ เพื่อให้น้ำยาหรดาลหลุดออกจนสะอาด เหลือไว้เฉพาะลวดลายสีทองทั่วท่อนฟืนไม้จันทน์ จึงเป็นที่มาของชื่อเรียกเทคนิคดังกล่าวว่า “ลายรดน้ำ” ผู้ออกแบบน้อมอัญเชิญรูปทรงของ “บัวควีนสิริกิติ์” มาประดิษฐ์เป็นลวดลายบนท่อนฟืนไม้จันทน์ เพื่อถวายพระเกียรติและน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่มา : จดหมายเหตุงานพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร เล่ม ๓ และสำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร